De tand

Doorsnede van een tandOp het schema van een doorsnede van een volwassen tand onderscheiden we van boven naar onder 3 zones: de kroon, die overeenstemt met het deel van de tand die we in de mond zien, de wortel, verborgen door het tandvlees en in het kaakbeen steekt, en tussen deze beide zones van de tand een kleine tussenzone die we de tandhals noemen.

De tand bestaat uit ivoor (dat we ook dentine noemen). De binnenkant van de tand is hol en bevat de tandpulpa. Aan de buitenkant is de tand bedekt met tandglazuur ter hoogte van de kroon en met cement ter hoogte van de wortel. De zone van de tandhals, waar de overgang ligt tussen tandglazuur en cement, is een kwetsbare zone. 

De bestanddelen van de tand

Het tandglazuur beschermt het ivoor als een dopje met een dikte van 1,5 mm of meer. Dit is het hardste weefsel van het lichaam maar is een dood weefsel dat zich niet kan herstellen. Het bevat geen cellen, geen bloedvaten en geen zenuwen. De afbraak ervan veroorzaakt geen pijn.

Het ivoor is een harde substantie die geen cellen en geen bloedvaten bevat. Het kan zich dus ook niet herstellen. De ervaring leert ons dat het ivoor zeer gevoelig is.

De structuur van de cement lijkt op deze van een zeer hard botweefsel.

De tandpulpa is rijk aan cellen, bloedvaten en zenuwen. Ze verzekert de voeding en de vitaliteit van de tand.

"Een beschadigde tand is niet in staat om zich te herstellen."

De vasthechting van de tand aan de kaak

Elke tand ligt in een holte van het kaakbeen, die men de tandholte noemt. De ruimte tussen de cement en het kaakbeen is smal en hoofdzakelijk ingenomen door ligamenten die de tand in zijn tandholte houden. We noemen dit het tandwortelvlies. Het tandwortelvlies bevat ook zeer veel gevoelige zenuwvezels. 

Het tandvlees vormt een zachte ring rond de hals van elke tand. Het bezit ook gevoelige vezels.

"De tand voelt enkel de pijn"

De zenuwen van de tand

De gevoelige zenuwen van de tand komen van een zenuw die de drielingszenuw wordt genoemd. Ze zetten alle soorten gewaarwordingen om in pijn: schokken, koude, warmte, zuur, ontsteking en infectie bijvoorbeeld. 

De ontwikkeling van de tanden

De melktanden zijn ons eerste gebit. De eerste tand die uitkomt is de onderste snijtand rond de leeftijd van 5 tot 7 maanden. De andere melktanden komen geleidelijk aan uit tot de leeftijd van 2,5 jaar. Ze zijn belangrijk voor de voeding en voor het aanleren van de taal, maar ook voor een harmonieuze ontwikkeling van beide kaken zodat de onderste kaak goed op de bovenste kaak past. We moeten er dus zorg voor dragen.

De melktanden vallen geleidelijk uit vanaf de leeftijd van 6 jaar. Ze worden vervangen door de definitieve tanden volgens een proces dat rond de leeftijd van 12 jaar voltooid is. Later, rond de leeftijd van twintig jaar komen de vier wijsheidstanden uit. Soms groeien deze meer horizontaal dan verticaal en zijn ze niet zichtbaar.

"Vanaf de leeftijd van 12 jaar hebben we onze definitieve tanden"

Chèvremont M, Cytologie et Histologie, Ed Desoer, 1975

Bristol-Myers Squibb Belgium DAFALGAN® is een geneesmiddel op basis van paracetamol. DAFALGAN® 500mg is voorbehouden voor kinderen vanaf 11 jaar en volwassenen. DAFALGAN® Forte 1g kan nuttig zijn om de analgesie bij bepaalde patiënten vanaf 15 jaar te controleren. Dafalgan Odis is voorbehouden voor volwassenen. Vraag raad aan uw apotheker. Lees aandachtig de bijsluiter. Geen langdurig gebruik zonder medisch advies.